Krontime

Hep işgücünün verimli kullanılmasından bahsettik. Bir verimlilik uzmanı olarak tabi ki önce bizler zamanımızı etkin kullanmalıyız.

Zaman etütlerini hızlı sonuçlandırabilmek için Krontime adlı software den faydalanıyoruz. Zaman alırken kronometre yerine PDA kullanıyoruz. Krontime ile PDA arasında veri aktarımı ile önce yazdığımız prosesi bilgisayardan PDA e gönderiyoruz. Zaman tutma işi bittikten sonrada PDA deki süreleri bilgisayara aktarıp krontime isimli programda analiz ediyoruz. PDA bize zaman tutarken tempoları anında girmeye ve 3 saniyeye kadar olan kısa süreleri bile kaçırmadan almayı sağlıyor. Software ise tüm hesaplamaları, grafikleri ve analizleri anında bize veriyor. Normalde günlerce sürecek hesaplamaları birkaç saat içinde yapabiliyorsunuz. Verilerin hepsi soft copy olarak programın içinde saklanabiliyor. İşletmede istediğiniz kadar kullanıcıya programı dağıtıp aynı anda işlem yapmanıza imkan var.

Krontime, timing software dışında 4 ana başlık altında çeşitli çözümler sunuyor. Ayrıntılı bilgi için http://www.krontime.com adresini ziyaret edebilirsiniz. Şirket İspanyada ve şirket sahibi Jordi Potella gerçekten çözüm üreten bir kişi.

Eğer zamanlar tutarak proses surelerı belırleme, hat dengeleme, standart zaman belirleme vb… gibi işler yapıyorsanız bu mutlaka kullanmanız gereken bir program. Olabilecek hataları minimuma indirip, zaman etüdü süresini %80 azaltıyor.

Zaman Etüdü Örneği.

Yukarıda örnek bir Zaman etüdü sonuç sayfası görülmektedir.

Tn elementin 100 tempo ıle yapıldıgında ıhtıyac duyulan sure

RA ıhtıyac+yorgunluk toleransı

FR Frekans (tekrarlanma sıklıgı)

TN Tolerans ve Frekans dahil Standart Zaman

 

Zaman Etüdü kategorisinde yayınlandı. Etiketler: , , . Leave a Comment »

Tempo Ölçekleri

Tempo Taktiri yaparken başlıca iki sistemden biri kullanılmaktadır.

1. Bedaux; Normal tempo 60, Optimum tempo 80. Süreler saniye cinsinden ölçülür.

2. Normal 100; Normal tempo 100, Optimum tempo 133. Süreler CMH cinsinden ölçülür.

Hangi sistemi kullanırsanız kullanın zaman etüdü sonunda bulacağınız normal zaman aynı olacaktır. Ben Normal sistemini kullanmaktayım. Performansa dayalı ücretlendirme yapılacağında çok daha pratik oluyor.

Yukarıda bahsettiğim 2 sistem dışında 2 sistemin daha olduğunu kitaplardan okuyorum. Fakat kullanımda yaygın olmadığını söyleyebilirim. Sadece varlığının bilinmesi açısından değiniyorum. 75-100 ve ingiliz standartı olan 0-100 sistemleri.

Normal sistemin ölçü birimi CMH; İspanyolca Centecimal De Hora nın baş harfleri. Saatin yüzde biri demek.

1 saatin yüzde biri= 1cmh

1/100 saat= 1 cmh=0,6 dakika=36 saniye

Zaman etütlerimizde saatin yüzde birini gösteren kronometre ve PDA ler kullanılıyor. Tüm sonuçları cmh cinsinden bulup gerektiği zamanlarda saniye veya dakika üzerinden konuşuyoruz.

İki sisteminde aynı sonucu verdiğini basit bir örnekle açıklayacak olursak;

standart işçimizin, elementi optimum tempoyla çalışarak 15 saniyede yaptığını varsayalım;

Bedaux ile çalışıyor olsaydık kronometremizle 15 saniye ölçecek ve optimum tempo olduğu için tempoyu 80 olarak kaydedecektik.

Normal zaman = gözlemlenen zaman*gözlemnene tempo/normal tempo

Normal zaman = 15*80/60 = 20 saniye

Normal 100 ile çalışıyor olsaydık cmh ölçebilen kronometremizde süreyi 0,416 cmh görecektik ve işçi optimum tempoyla çalıştığı için tempoyu 133 olarak kaydedecektik.

Normal zaman=0,416*133/100 = 0,555 cmh olacaktı

0,555 cmh*36=20 saniye

İki sistemdede 20 saniye sonucuna ulaşılmakta.

SÜRE VE TEMPO. Ayrılmaz ikili.

Zaman etüdü yaparken, aldığınız zamanlar için mutlaka tempo takdiri yapmalısınız. Temposu olmayan zaman hiçbir şey ifade etmez.

Düşünün ki bir işçinin işi, A noktasındaki kutuları 10 mt ilerideki B noktasına taşımak. Bu işi biz normalde iki elemente ayırırız.

1. A noktasındaki kutuyu al ve B noktasına git.                                                        

2. Kutuyu B noktasına bırak ve A noktasına boş el ile geri gel.

1 kutunun taşınması için gereken normal zamanı hesaplamak için bu iki elemente zaman tutmalıyız. Diyelim ki işçi işe başladı. A noktasından kutuyu aldığında kronometre yi başlattınız ve B noktasına geldiğinde durdurdunuz. Süre 9 saniye. İşte burada işçinin bu 9 saniyeyi hangi tempo ile yürüdüğünü sürenin yanına kaydetmeniz gerekiyor.

1 nolu Element
sure tempo
9 100
12 80
10 105
8 135
8 130

Çünkü bu işi x işçisi 9 saniyede yaparken, y işçişi 12 saniyede yapıyor olabilir. Hatta z işçisi 7 saniyede yapıyor olabilir. Bu süre işçinin kişiliğine , o anki ruh haline ve fiziksel yorgunluk durumuna göre değişecektir. İşte burada tempo takdiri işin içine girer. Tempo yu doğru takdir edebilen iş etüdü uzmanı, aldığı her süre için tempoyu da kaydeder ve normal zamanı bu iki veriyi birleştirerek bulur. Bu iki veriyi (gözlemlenen zaman ve tempo) birleştirerek normal zaman nasıl hesaplanıra ayrı bir konu başlığında değineceğiz.

Tempo Takdiri kategorisinde yayınlandı. Etiketler: . Leave a Comment »

İş Etüdü Uzmanının Özellikleri.

Analitik Düşünme; İş etüdü olmaya aday kişiyi seçerken ilk aradığımız özelliklerden biri analitik düşünme yeteneği ve matematiğe olan yatkınlıktır. Frekansları kararlaştırma ve standart zaman hesabı aşamasında basit oran orantı hesaplarını anlayabilmelidir. Standart zaman ve üretim değişim oranlarını hesaplarken pratik olmak gereklidir. Birimler arası çevrimleri sık kullanırız.

İş etütlerinde yerleşim planlarının çizilmesi zorunludur. Bunun için çizime kabileyeti olmalıdır. Genel olarak yapılan hata, ölçek seçimi yapılmadan çizim yapılması sonucu layoutta orantısızlıklar olmasıdır.

Çabukluk ve konsantrasyon; İş etüdü uzmanı çabuk ve sürekli uyanık olmalıdır. Herzaman bir sonraki adımı önceden bilip buna hazırlıklı olmalıdır. Zaman ölçümü ve rakamların kaydı esnasında süre çok dardır. Halk arasında “tezcanlı” diye tabir edilen insan tipine yakın olmalıdır. Özellikle tempo taktiri sırasında konsantrasyonunu her zaman üst düzeyde tutabilmelidir. Tıpkı bir Formula 1 pilotu gibi, iş yaparken bir an bile dikkatini dağıtmamalıdır.

Fiziksel dayanıklılık; Uzman çalışma süresince işçi ile beraber işin başında olacaktır. Bu yüzden iş alanındaki sıcaklık, nem, gürültü, toz … vb. gibi fiziksel zorluklara dayanıklı olmalıdır. Sürekli aynı pozisyonda ayakta kalarak hem fiziki hemde mental olarak çalışmak göründüğü kadar kolay değildir. İş etüdü uzmanı özellikle etüt yapacağı günlerde uykusunu almış, dinç, sağlıklı ve dirençli olmalıdır. Bu yüzden beslenme ve uyku düzenine dikkat etmelidir.

Örnek kişi olmak; Verimlilik departmanın amaçları arasında fabrikadaki işçilerin optimum tempo (hız) da, en iyi metotla, katma değersiz işlerden uzak olarak çalışmalarını sağlamaktır. Verimlilik bölümü çalışanları işe kendilerinden başlamalıdırlar. İşlerini çok iyi organize edip hızlı ve pratik düşünerek her zaman etraftakilere örnek olmalıdırlar. Kendi işinde verimli olmayan kişinin diğerlerini verimli olmaya zorlaması ve buna adapte etmesi pekte inandırıcı olmaz.

İnsanlarla iletişim; Uzman sürekli olarak insanlarla çalışacaktır. İşi yapan işçi, onun formeni, bölümün yöneticisi, fabrika müdürü vs….Ve sürekli yeni fikirler ortaya atarak en iyi yöntemi bulmaya çalışacaktır. Fakat bunları uygulayacak olan işçidir. Yeni metotların faydası işçiye çok iyi anlatılmalı ve önce işçi ikna eilmelidir. Böylece işler çok daha kolay olacaktır. (Etütte çalışılacak standart işçinin seçimi konusunda bunu dahada irdeleyeceğiz). Aynı şekilde yapılacak iyileştirmelerle ilgili yönetici ve formenlerle sürekli diyalog halinde olmak gerekecektir. Kimse birilerinin gelip işine burnunu sokmasını istemez. Bu yüzden kişilere yaklaşım çok dikkatli yapılmalıdır. Bu kişiden kişiye de değişecektir.(Nabza göre şerbet verme) “Bu işi şöyle yapın” yerine “sizce şöyle yapsak daha iyi olmaz mı?” veya “sizce bunu nasıl daha iyi yaparız” diye sorarak onları işin içine çekmek daha aktif bir çalışma sağlayacaktır. Zaman zaman  olmaz diye geri çevrilen fikirleri iş etüdü uzmanı bir işçi gibi birebir uygulayarak işin olabilirliğini gösterir. Tecrübelerimizle bunun çok etkili olduğunu gördük. Örneğin tek el ile yapılan bir işi iki el ile yapmayı önerdiğimizde olmaz tepkisi gelir ve bunun olabilirliğini uygulayarak gösterirseniz, sonraki fikirlerinize direnç yok denecek kadar az olacaktır.

Tüm bunlar için insanlarla rahat ve iyi diyalog kurma kabiliyetine sahip kişiler iş etüdü uzmanı olarak seçilmelidir.

Dış görünüm; İş etüdü yaparken uzman sürekli uyanık ve pür dikkat içinde olduğunu etrafa duruşuyla anlatmalı ve örnek olmalıdır. Örneğin işçi ayakta çalışırken oturmak, bir yere yaslanarak durmak, sürekli  cep telefonuyla bir şeyler yapmak, sakız çiğnemek, konuyla ilgisiz kişilerle konuşmak şakalaşmak  gibi ciddiyetsiz davranışlar insanların size karşı olan saygısını azaltır. Bu tip hareketler kesinlikle yapılmamalıdır.

İş istasyonunda kullanılması gereken koruyucu ekipmanları (maske, kulaklık, çelik burunlu ayakkabı, koruyucu gözlük vs…) kullanmalı ve güvenlik kurallarına riayet etmelidir. Bu gereklilik dışında işçiye ve işe gösterdiğiniz saygıyı ifade eder.

Uzman gerektiğinde birebir çalışarak ta bazı denemeler yapmaktan çekinmemelidir.

İşin takibi; Bazı iyileştirmelerde prosesin ve ürünlerin uzun süreli takibi gerekebilir (yapılan değişiklik ürün kalitesine etkisi gibi). Bu gibi zamanlarda uzman işi şansa bırakmadan kendi tüm takipleri yapmalıdır. Başkalarının söylediğini dinlemeli fakat mutlaka kontrol etmelidir. Gözüyle sonuçları her zaman görmeli ve ona göre kararlar almalıdır. İş etüdü uzmanı sonuçlara farklı açılardan baktığı unutulmamalıdır.

Elementlere Ayırma Kriterleri

Metot etüdünde iyileştirmelere başlamadan önce mevcut durumu analiz etmek ve iyileştirme yapılacak potansiyel yerleri tespit etmek için işi elementlere ayırarak yazarız. Bu elementler zaman etüdünde de kullanılacaktır. Elementlere ayırmada başlıca dikkat edilecek kriterler şunlardır;

  • Elementin olabildiğince kısa olması. (Katma değer analizinde, potansiyel iyileştirmeleri tespit etmede kolaylık sağlar. Ayrıca ileride yapılacak olası metot değişikliklerinde zaman etüdüne gerek kalmadan yeni metodun standart zamanı hesaplanabilir)
  • Frekanslı olanlarla, olmayan elementlerin ayrılması.
  • Makina zamanı içinde ve dışında olan elementlerin ayrılması.
  • Kesim noktalarının (başlangıç ve bitiş noktası) kolayca farkedilebilir olması.
  • Toleransları birbirinden çok farklı olan elementlerin ayrılması.

İş Etüdü Aşamaları

İŞ ETÜDÜ; Etüdü yapılacak işe ve çalışacak işçiye karar verdikten sonra, nerede ve neden çalışma yapılacağı ilgili yönetici, formen ve işçi ye ilan edilmeli. Özellikle işçiye sebepler ve yapılması planlananlar anlayabileceği bir dille anlatılmalı. Bu etüdün başarısı için çok önemlidir.

1. METOT ETÜDÜ

  • Mevcut metodu videoya eksiksiz kaydet.
  • Ofiste video görüntülerini kullanarak işi elementlere ayır.
  • Layout çiz. Gerekli ise makarna diyagramlarını yap.
  • Katma değersiz elementleri tespit et.
  • Yapılabilecek iyileştirmeleri planla. (YOKET, AZALT, BİRLEŞTİR)
  • Uygulama öncesi İyileştirmeleri ilgili yönetici ve formen ile tartış.
  • İyileştirmeleri uygulamaya al. Denemeleri takip et.
  • Denemeler ve uygulamalar sonucu metodun son haline karar ver.
  • Yeni metodu videoya kaydet.
  • Metodun yeni halini yaz.

2. ZAMAN ETÜDÜ

  • Karar verilen metoda tempo taktiri yaparak zaman tut. (tam gün ve frekanslı elementleri kaçırmadan)
  • Dinlenme Toleranslarına (ihtiyaç ve yorgunluk) karar ver.
  • Frekansları kararlaştır.
  • Standart zamanı hesapla (TN)
  • Sonuçları ilan et.
  • Yeni metodun aynı işin yapıldığı diğer istasyonlarada aktarıldığından emin ol.
  • Yeni metodun ve sonuçlara göre yapılması gereken adetlerin uygulandığını kontrol et.

İş Etüdüne Karar Vermek.

Bir iş etüdüne başlarken öncelikle nerede ve neden etüt yapılacağının iyi analiz edilmesi gerekir. Bu aşamada doğru karar vermek etüt boyunca sizi etkileyecektir. Etüde başladıktan sonra orada etüdün gereksiz veya zamansız olduğu hissine kapılmaya başlarsanız öncelikle demorilize olur ve kendinizi işe veremezsiniz. Çalışma esnasında ortaya çıkan sorunlar sizi yıldırır. Sonuçları baştan planlayıp o doğrultuda gitmek gerekir. Her yaptığınız çalışmanın bir sonraki için referans olacağını unutmamalısınız. Demek istediğim her başarıyla sonuçlanan çalışma diğer bölümler gözünde yaptığınız işi daha saygın ve itibarlı yapacaktır. Başarısız çalışmalar ise tam tersi.

Verimlilik bölümünün başlıca görevlerinden biri, fabrikanızdaki işçigücü ihtiyacını bilmek ve sürekli kontrol altında tutmaktır. Ve bu verilerle üst yönetimi bilgilendirerek işçigücü maliyetini kontrol etmek ve azaltmak için gerekli önlemleri tavsiye etmektir. Fabrikada her işçi hangi bölüm de, hangi işte ve kaç saat çalıştığını günlük üretim kontrol formlarına kaydeder ve gün sonunda bu formlar üretim kontrol bölümüne gelir. Veriler bir yerde toplanarak o gün fabrikada harcanan  işçigücünü (used manpower) görebilirsiniz. Bunu günlük ve aylık olarak takip edersiniz. Ve bu sayıyı kullanarak günlük veya aylık kişi başı üretim miktarını (kg, adet, parça, metre…vs…) bulabılırsiniz. Örneğin A bölümünde günlük 15 kişi çalışmakta ve günlük üretim 1500 parça ise; kişi başı verimlilik 100 adet olacaktır. Şunu gözden kaçırmamak lazım. Bölümde used manpower 15 ise bu bölümde gerçek işçi sayısı (kaba tabirle kelle olarak) 15 olmayabilir. Örneğin 13 işçisi bulunan bir bölüm yaptığı mesai ve pazar çalışmalarıyla ay sonunda 15 veya daha fazla işçigücü kullanımına erişir. Tam terside olabilir bölümün 13 işçisi vardır fakat izindeki (yıllık izin, haftada 7 gün çalışan bölümler için pazar izinleri, raporlu, devamsız..vs…) işçiler sebebiyle  o dönem 11 işçi kullanmış olabilir (olması gereken durum). O yüzden bölümlerdeki gerçek işçi sayısından ziyade kullanılan işçi gücü sayısını takip etmek önemlidir.

Sonuç olarak bölümlerin ve bölümlerdeki işçilerin verimliliğini takip ettiğimiz sürece nerelerde kayıpların olduğunu ve bunların ne miktarlarda olduğunu görürüz ve iş etütlerine karar verirken kayıpların yüksek olduğu yerlere atak yaparız. Her zaman için fayda zaman grafiğini çizip, en kısa zamanda en büyük faydayı sağlayacak işten başlamak gerekir.

Ayrıca herzaman amacımız mümkün olan en az yatırımla verimliliği arttırmaktır. Gayet açıktırki para harcamadan yapılacak iyileştirme tekliflerine üst yönetim çok sıcak bakacaktır. Kısa zamanda geri dönebilecek yatırımlar da değerlendirilip iş etüdünde hangi işlere öncelik verileceğine karar verilebilir.

Yine yaptığınız etüdün nekadarlık bir işçigücünü kapsadığını bilmelisiniz. örneğin 250 işçinin çalıştığı bir fabikada 2 işçinin çalıştığı bir işi mi önce etüt etmek yoksa 25 kişinin çalıştığı bir işi etüt mü etmek gerekir??? Diğer bir deyişle etüdü yapılan ürünün üretim miktarı da bununla bağlantılıdır. Günde 10 tane üretilen ürün yerine günde 150 tane üretilen üründe iyileştirme yapmak daha avantajlı olacaktır. (diyelimki 10 tane olandan parça başı 3 sanıye kazanacaksınız fakat bunun yerine 150 tane üretilenden 1 saniye kazanmak toplamda daha fazla getiri sağlayacaktır- 30 saıyeye 150 sanıye-)

Hangi Hallerde İş etüdüne ihtiyaç olur.

Mevcutta bir Verimlilik bölümünüz var ve işleyen bir sistem mevcut ise aşağıdaki durumlarda iş etüdü ihtiyacı doğacaktır.

  1. Fabrika müdürü ve genel müdür gibi üst düzey yöneticiler belirli bir bölümde gereğinden fazla işçi bulundurulduğunu düşünüp, verimlilik bölümünden burada çalışma yapmasını isteyebilir.
  2. Üretimine yeni başlanan bir ürün için iş etüdü ihtiyacı doğar. En kısa zamanda bu ürünün metodu ve standart süresi kararlaştırılıp işçilere ilan edilmelidir.
  3. Daha önce yapılmamış yeni bir iş yapılmaya başlandığnda.
  4. Eğer metotta bir değişiklik olduysa tekrar zaman etüdü yapmak gereklidir. Unutulmamalıdır ki “her standart zaman belirlenen metot için geçerlidir“. Metot değişmiş ise artık standart zaman yeniden hesaplanmalıdır. (tabiki burada baştan sona bir etüt yerine sadece değişiklikler üzerinde çalışılmalıdır)
  5. İşçilerden gelicek itiraz üzerine tekrar etüt yapmak gerekebilir; Etüt sonucunda işçiye gün sonunda üretmesi gereken adet verilmekte, ve bu adede göre ay sonunda ücretlendirilmekte. İşçiler belirli sebeplerle istenilen adedi yapamamaya başlarlarsa şikayet etmeye başlıyacaklardır. İtirazları dinleyip gerekli ise işyerinde kontrollerle yeni bir etüde ihtiyaç olup olmadığı tespit edilmelidir.
İş Etüdü kategorisinde yayınlandı. Etiketler: , , . Leave a Comment »
Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.